familylife.gr
Έχουν σίδηρο τελικά οι φακές;
Ευρετήριο Άρθρου
Έχουν σίδηρο τελικά οι φακές;
σελίδα 2
Όλες οι Σελίδες

images-assets-syntages-fakes-196x300Φάε όλη την φακή σου..έχει «σίδηρο»...

Του Βουδούρη Δημήτρη, Καθηγητή Φυσικής Αγωγής

Από την παιδική μας ηλικία ,οι περισσότεροι από εμάς, σίγουρα θυμόμαστε την παραίνεση της μητέρας, η οποία επέμενε λέγοντας... «φάε όλη τη φακή ..έχει σίδηρο» και εμείς έστω και αν δεν ήταν αυτή η καλύτερη στιγμή του εβδομαδιαίου μενού...κάναμε πέτρα την καρδιά και ονειρευόμασταν το..σίδηρο σαν το συστατικό αυτό που θα μας έκανε, πιο ψηλούς, πιο δυνατούς, πιο γρήγορους.. πιο.. πιο.. πιο....

Τα χρόνια πέρασαν, η μητέρα έκανε ότι καλύτερο μπορούσε.. και λέμε σήμερα, μέσα από ένα ταπεινό άρθρο να βάλουμε κάποια πράγματα σε μια σειρά....

Αποθήκευση σιδήρου...

Ο σίδηρος ως ιχνοστοιχείο είναι απαραίτητο στον ανθρώπινο οργανισμό για την καλή του λειτουργία και υγεία, απαραίτητο για τη δυνατότητα δέσμευσης του οξυγόνου από τις πνευμονικές κυψελίδες και τη μεταφορά του σε όλους τους οργανικούς ιστούς προάγοντας την εύρυθμη λειτουργία κάθε οργανικού συστήματος....

Για να υπερτονίσουμε τη σημαντικότητα του, είναι απαραίτητο να πούμε ότι αποτελεί απαραίτητο συστατικό για τη σύνθεση της αιμοσφαιρίνης, η οποία και είναι η εντός του ερυθροκυττάρου χρωστική του αίματος, ο ρόλος της οποίας είναι αυτός του να δεσμεύει και να μεταφέρει οξυγόνο όπως προαναφέραμε.

Είτε μελετάω ένα βιβλίο, είτε τακτοποιώ το σπίτι, είτε τρέχω πάνω σε ένα διάδρομο..., οποιαδήποτε εκδήλωση της ζωής προϋποθέτει την κατανάλωση οξυγόνου σε μικρότερη ή μεγαλύτερη ποσότητα ανάλογα με τις ενεργειακές απαιτήσεις του έργου, ο σίδηρος λοιπόν αποτελεί στοιχείο αναπόσπαστο αυτής της βιολογικής διαδικασίας!

Όχι αμελητέα ποσότητα σιδήρου συναντάται επίσης στην μυοσφαιρίνη, αντίστοιχα με την αιμοσφαιρίνη, η οποία βρίσκεται εντός των μυικών ινών και συμπλέκεται επιπλέον στην παραγωγή ενέργειας..

Το 60-70% λοιπόν του σιδήρου βρίσκεται σε ενεργή μορφή στις ενώσεις της αιμοσφαιρίνης και της μυοσφαιρίνης, ενώ το υπόλοιπο είναι σημαντικό να αναφέρουμε ότι βρίσκεται αποθηκευμένο σε διάφορους ιστούς όπως ο ερυθρός μυελός των οστών, το ήπαρ και ο σπλήνας με τη μορφή της φερριτίνης και της αιμοσιδερίνης.

Φυσιολογικές απώλειες σιδήρου!

Η μέση διάρκεια ζωής των ερυθροκυττάρων είναι 100-120 μέρες. Καθημερινά καταστρέφονται περίπου το 1% από τα πλέον εξ αυτών γερασμένα και υπάρχει αντικατάσταση αυτών από νέα ερυθρά αιμοσφαίρια που παράγονται στο μυελό των οστών, έτσι ώστε μέσα από αυτή τη διαδικασία υπάρχει η ...τάση και η πρόθεση να συντηρηθούν στα φυσιολογικά για την καλή υγεία επίπεδα, υψηλής βιολογικής σημασίας δείκτες όπως: O αριθμός των ερυθροκυττάρων του αίματος, η τιμή του αιματοκρίτη και η συνολική ποσότητα της κυκλοφορούσης αιμοσφαιρίνης.

Πάραυτα, καθημερινά μια ποσότητα γύρω στα 1-1,5 mg σιδήρου χάνονται από τον ανθρώπινο οργανισμό μέσα από φυσιολογικές βιολογικές διαδικασίες όπως ο γαστρεντερικός σωλήνας, τα ούρα, το δέρμα και ο ιδρώτας.Η ποσότητα του σιδήρου, που χάνουν οι γυναίκες, με την περίοδό τους, ποικίλλει από άτομο σε άτομο, ανάλογα με την ποσότητα του αίματος που αποβάλλεται και με τη συγκέντρωση της αιμοσφαιρίνης στο αίμα τους.

Ισοζύγιο σιδήρου!

Υπάρχει μια ιδιαιτερότητα όσον αφορά τον μεταβολισμό του σιδήρου σε σχέση με άλλα ανόργανα στοιχεία και μέταλλα, και αυτή έγκειται στο ότι δεν υπάρχουν φυσιολογικοί μηχανισμοί απέκκρισης του σιδήρου.

Ο ανθρώπινος οργανισμός διαθέτει τρεις μηχανισμούς διατήρησης του ισοζυγίου του σιδήρου και προφύλαξης του από ανεπάρκεια ή υπερφόρτισης του:

1.Tην αποθήκευση του σιδήρου(φερριτίνη-αιμοσιδερίνη)
2.Την επαναχρησιμοποίηση του σιδήρου των ερυθροκυττάρων
3.Τη ρύθμιση της απορρόφησης του σιδήρου

Θα λέγαμε λοιπόν ότι, όταν ο οργανισμός χρειάζεται επιπλέον σίδηρο, αυξάνεται η απορρόφηση, ενώ όταν τα επίπεδα του σιδήρου είναι επαρκή, η απορρόφηση περιορίζεται.

O σίδηρος των τροφών απορροφάται με τη δισθενή μορφή του στο λεπτό έντερο, με το ρυθμό απορρόφησης να είναι εντονότερος στο δωδεκαδάκτυλο. Ο ρυθμός απορρόφησης του σιδήρου εξαρτάται από: α) την περιεκτικότητα του στις διάφορες τροφές β) από την απορροφησιμότητά του (βιοδιαθεσιμότητα) γ) από τα υπάρχοντα αποθέματα σιδήρου στον οργανισμό δ)από το ρυθμό ερυθροποίησης.

Προσέξτε τώρα κάτι σημαντικό, ο δισθενής σίδηρος της αίμης (ο ζωικής προέλευσης) απορροφάται εύκολα από τον εντερικό βλεννογόνο σε ποσοστό 15-35% ανάλογα με τα επίπεδα σιδήρου στον οργανισμό, σε αντίθεση με τον τρισθενή σίδηρο των φυτικών τροφών που το ποσό απορρόφησής του είναι πολύ μικρότερο(1-10%) και επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό από διαιτητικούς παράγοντες οι οποίοι δεσμεύουν το σίδηρο στον εντερικό αυλό.

Η απορρόφηση του ελεύθερου αίμης σιδήρου εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την παρουσία συστατικών στο γεύμα που προάγουν ή αναστέλλουν την διαδικασία αυτή(της απορρόφησης). Έτσι συμπεραίνουμε ότι η περιεκτικότητα του σιδήρου σε κάθε τρόφιμο δεν έχει από μόνη της τόσο μεγάλη σημασία γιατί η απορρόφηση του παρουσιάζει μεγάλες διαφορές.



 

Διαβάστε επίσης...