familylife.gr
Άγχος: Φίλος ή εχθρός των παιδιών μας;

agxosΕίναι γεγονός ότι το άγχος αποτελεί μέρος της ζωής των ενηλίκων. Πόσοι όμως από εμάς τους γονείς, έχουμε αναλογιστεί με σοβαρότητα και υπευθυνότητα σε ποιο βαθμό το άγχος επηρεάζει και τα παιδιά μας;

Από την Έρη Μπασιούκα, Σωματική Ψυχοθεραπεύτρια, Συντονίστρια Σχολών Γονέων

Πρόσφατες μελέτες ήρθαν να πιστοποιήσουν αυτό που πολύ συχνά ακούγεται από τα χείλη των γονιών με φράσεις σαν τις πιο κάτω.

«Το παιδί μου αγχώνεται πολύ. Του έχω μιλήσει πολλές φορές αλλά δεν με ακούει. Δεν ξέρω τι άλλο να κάνω.»

«Είναι δυνατόν το παιδί μου να έχει άγχος από αυτή την ηλικία;»

«Διαβάζει πολύ αλλά αγχώνεται στις εξετάσεις. Πώς θα τα καταφέρει να περάσει στο πανεπιστήμιο έτσι όπως κάνει;»

«Ενώ το παιδί μου ξέρει καλά το μάθημά του, όταν η δασκάλα το εξετάζει προφορικά, ιδρώνουν τα χέρια του και δεν μπορεί να πει ούτε μια λέξη. Το έχουμε συζητήσει πολλές φορές μαζί της, αλλά δεν έχουμε καταφέρει τίποτα. Μήπως πρέπει για μία φορά να το ζορίσω παραπάνω για να πάρει μπροστά και να το ξεπεράσει;»

Με βάση τη συναισθηματική νοημοσύνη –η αξία της οποίας πλέον αναγνωρίζεται από τους ειδικούς παγκοσμίως- ένα παιδί ανάλογα με την ηλικία του ξεκινάει την εκπαίδευσή του στον κόσμο των συναισθημάτων με τα τέσσερα βασικά συναισθήματα: χαρά, λύπη, θυμός και φόβος.

Λόγω όμως της έκτασης που έχει πάρει το άγχος, ακόμα και σε μικρές ηλικίες κατά την εξοικείωση των παιδιών με τα συναισθήματα αναφέρουμε και αυτό.

Είναι εντυπωσιακό πώς ακόμη και τα πολύ μικρά παιδιά, από την πρώτη κιόλας σχολική ηλικία, είναι σε θέση να το αναγνωρίσουν εύκολα.

Τι είναι αλήθεια το άγχος;

Το άγχος είναι ένα έντονο, δυσάρεστο συναίσθημα που προκαλεί στο άτομο δυσφορία. Πυροδοτείται από ένα γεγονός, μια σκέψη ή ένα ερέθισμα που συνήθως το αντιλαμβανόμαστε ως απειλή. Πολύ συχνά συνοδεύεται από πληθώρα σωματικών συμπτωμάτων, αρνητικών σκέψεων και αλλαγών στη συμπεριφορά.

Το άγχος είναι ένα συναίσθημα το οποίο είναι λάθος να θεωρήσουμε ότι πρέπει να το απομακρύνουμε από την ψυχή μας.

Όπως τα νομίσματα έχουν δύο όψεις έτσι και το άγχος έχει τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά του. Η μεγάλη διαφορά έγκειται στο βαθμό με τον οποίο το βιώνουμε. Δηλαδή όταν το άγχος που νιώθουμε, είμαστε σε θέση να το διαχειριστούμε, μας βοηθά να συγκεντρωθούμε και να φέρουμε πιο άμεσα αποτελέσματα.

Όταν όμως από την άλλη πλευρά, το άγχος που βιώνουμε μας κατακλύζει και δεν μπορούμε να το διαχειριστούμε, τότε συνήθως γινόμαστε μη λειτουργικοί στην καθημερινότητά μας και υποφέρουμε.

Ο μηχανισμός που αναλύσαμε πιο πάνω λειτουργεί με τον ίδιο ακριβώς τρόπο και στα παιδιά και στους ενήλικες. Για τους ενήλικες που έχουν αναπτυγμένη σε μεγαλύτερο βαθμό την αυτογνωσία, είναι πιο εύκολο να το αναγνωρίσουν και ίσως να εντοπίσουν το ερέθισμα που το προκάλεσε. Στα παιδιά, λόγω του νεαρού της ηλικίας τους, η αυτογνωσία δεν είναι αναπτυγμένη σε τέτοιο βαθμό ώστε να έχουν αυτή την ικανότητα.

Τι συμβαίνει όταν τα παιδιά αγχώνονται;

Τα παιδιά που αγχώνονται συνήθως κλείνονται στον εαυτό τους και εσωτερικεύουν τα προβλήματά τους. Τα διακατέχει η ανησυχία, η απομόνωση και οι φοβίες. Συχνά είναι ντροπαλά, συνεσταλμένα, λιγότερο διεκδικητικά, με χαμηλή αυτοεκτίμηση.

Όταν τα παιδιά είναι στην σχολική ηλικία η επίδοσή τους στο σχολείο είναι μέτρια, γιατί έχουν τον φόβο ότι δεν θα τα καταφέρουν και για αυτό συχνά δεν ολοκληρώνουν τις εργασίες τους ή δυσκολεύονται να ενταχθούν σε ομάδες.

Πώς προκαλείται το άγχος;

Το άγχος των παιδιών προκαλείται από ένα ερέθισμα το οποίο ερμηνεύουν τα ίδια ως απειλητικό άσχετα το αν είναι πραγματικά ή όχι.

Για παράδειγμα αγχωτικό ερέθισμα μπορεί να είναι ένας συμμαθητής του να του κακομιλήσει ή να το σπρώξει, αλλά εξίσου αγχωτικό ερέθισμα μπορεί να είναι η δασκάλα να ζητήσει από τα παιδιά να συμπληρώσουν μία άσκηση και το παιδί να αγχωθεί στην σκέψη «ότι δεν θα τα καταφέρει».

Συνήθως οι γονείς εστιάζουν την προσοχή τους στις μαθησιακές δυσκολίες του παιδιού αγνοώντας το άγχος που υπάρχει στο παιδί. Αυτό το άγχος είτε πυροδοτεί κάποια προβλήματα στο παιδί όπως είναι η ελειμματική προσοχή ή η υπερκινητικότητα είτε συνοδεύει κάποια προβλήματα όπως είναι η δυσλεξία, η δυσαριθμησία κ.α.

Το άγχος έχει έναν «κρυφό» χαρακτήρα που εμποδίζει τόσο τους γονείς όσο και τους δασκάλους να τον εντοπίσουν και να τον αντιμετωπίσουν άμεσα και έγκαιρα.

Είναι σημαντικό οι γονείς, οι δάσκαλοι ή οι κηδεμόνες να καταλάβουν ότι και τα παιδιά αγχώνονται, να τα βοηθήσουν να αναγνωρίσουν τα ίδια το συναίσθημά τους και στη συνέχεια να εντοπίσουν μαζί με τα παιδιά, το στρεσογόνο ερέθισμα και να μπορέσουν να το διαχειριστούν.

Η ψυχική υγεία των παιδιών μας αφορά όλους. Ας βοηθήσουμε τα παιδιά μας να κάνουν φίλο το άγχος τους για να μπορέσουν να γευτούν τη χαρά και την ομορφιά της ζωής!

 

Διαβάστε επίσης...


Διαφήμιση