familylife.gr
Μικρόβια και παιδικοί σταθμοί!

child3Πόσο εύκολα μεταδίδονται δυνητικά παθογόνα μικρόβια σε κλειστούς χώρους με μικρά παιδιά που χειρίζονται από κοινού αντικείμενα, όπως σε παιδικούς σταθμούς;

Γιατί μέσα σε λίγες μέρες ή σε μια μέρα που το παιδί που επιστρέφει στον παιδικό σταθμό αναπτύσσει συμπτώματα λοίμωξης;

Ποιες προτεραιότητες πρέπει να έχω στην επιλογή της κατάλληλης ηλικίας για να πάει το παιδί μου σε παιδικό σταθμό και στην επιλογή του κατάλληλου παιδικού;

Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης αλλάζουν τα δεδομένα σχετικά με αυτά που γνωρίζαμε για την μετάδοση κοινών μικροβίων ανάμεσα στα μικρά παιδιά.

Βρήκαν ότι δύο μικρόβια κοινά, που προκαλούν πολλές συνήθεις λοιμώξεις σε παιδιά αλλά και σε ηλικιωμένους, όπως ωτίτιδες και φαρυγγίτιδες, μπορούν και επιβιώνουν μακριά από το ανθρώπινο σώμα για μακρά χρονικά διαστήματα και σε διάφορα αντικείμενα κοινής χρήσης, όπως παιχνίδια, βιβλιαράκια, κρεβατάκια και επιφάνειες.

Πρόκειται για τα μικρόβια στρεπτόκοκκο πνευμονίας και στρεπτόκοκκο πυογόνο. Μέχρι τώρα πιστεύαμε ότι δεν ζούσαν για πολύ μακριά από το σώμα μας και πέθαιναν γρήγορα πάνω σε αντικείμενα. Δεν φαίνεται όμως να είναι έτσι.

Γνωρίζουμε ότι πάνω στις μεμβράνες του ανθρώπινου σώματος αυτά τα μικρόβια φτιάχνουν biofilms, δηλαδή αποικίζουν τον οργανισμό μας φτιάχνοντας πολλά μαζί λεπτές μεμβράνες κολλώντας έτσι μεταξύ τους και πάνω στην επιφάνεια του σώματος.Με τον τρόπο αυτό γίνονται πιο ανθεκτικά.

Σε έναν βρεφονηπιακό σταθμό, οι ερευνητές άφησαν μετά την λήξη του ωραρίου, το απόγευμα, τον παιδικό να καθαριστεί ως συνήθως. Ο παιδικός παρέμεινε κλειστός χωρίς παιδιά για δώδεκα ώρες το βράδυ, και έπειτα, «καθαρισμένος» άνοιξε το πρωί για να υποδεχτεί πάλι τα μικρά παιδιά.

Πριν ανοίξει το πρωί, οι ερευνητές πήραν δείγματα από διάφορα παιχνίδια, μαλακά αρκουδάκια, κρεβατάκια, επιφάνειες και βιβλιαράκια μέσα από τον σταθμό.

Διαπίστωσαν ότι, παρά την χθεσινή καθαριότητα, τα αντικείμενα είχαν πάνω τους μεμβράνες από αυτά τα μικρόβια, που άντεξαν τουλάχιστον 12 ώρες μακριά από ανθρώπινα σώματα, και είχαν φτιάξει biofilms για να γίνουν πιο ανθεκτικά πάνω στα αντικείμενα, όπως ακριβώς κάνουν και πάνω στην μύτη και το στόμα των ανθρώπων.

Ειδικά ως προς τα μαλακά παιχνίδια αρκουδάκια κλπ, βρήκαν ότι 4 στα 5 είχαν θετική καλλιέργεια για πνευμονιόκοκκο, ένα από τα κυρίαρχα αίτια διάφορων λοιμώξεων στα μικρά παιδιά, όπως ωτίτιδες, φαρυγγίτιδες, ρινίτιδες, πνευμονίες, σηψαιμία και μηνιγγίτιδα.

Ένα μικρόβιο για το οποίο υπάρχει ασφαλές και αποτελεσματικό εμβόλιο ρουτίνας. Επομένως αυτά τα δυνητικά επικίνδυνα μικρόβια μπορούν και επιβιώνουν σε περιβάλλοντα που έχουν καθαριστεί για πολλές ώρες μακριά από τους ανθρώπους, άρα μπορούν και να μεταδοθούν πολλές ώρες μετά.

Οι ερευνητές προχώρησαν και άλλο. Μελέτησαν μια τέτοια μεμβράνη μικροβίων αφήνοντάς την για ένα μήνα. Διαπίστωσαν ότι ακόμα και μετά από ένα μήνα τα μικρόβια σε αυτήν ήταν ικανά να ασκήσουν παθογόνο δράση και να αποικίσουν ποντίκια.

Άρα κοινά χρησιμοποιούμενα αντικείμενα μολυσμένα κάποια στιγμή με τέτοια μικρόβια μπορούν να δουν ως ρεζερβουάρ μικροβίων για ώρες, ακόμα και για μήνες, συχνά παραμένουν μολυσμένα παρά το σύνηθες καθάρισμα, και μπορούν να μεταδώσουν δυνητικές λοιμώξεις σε άτομα που έρχονται σε επαφή με αυτά πολύ αργότερα.

Σχολιασμός!
Αυτά δεν λέγονται για να επιταθεί τυχόν μικροβιοφοβία ή υπερβολική υγιεινή. Τα μικρόβια είναι ένας παράγοντας, αλλά η επιστήμη γνωρίζει καλά ότι δεν αρκεί ο αποικισμός ενός παιδιού με μικρόβια, μεγάλο ρόλο παίζει η άμυνα του οργανισμού, το μικροβιακό φορτίο, η διατροφή κλπ ως προς το αν τα μικρόβια αυτά θα παραμείνουν στο δέρμα ή στην μύτη χωρίς να προκαλούν τίποτα ή αν θα προκαλέσουν σοβαρή λοίμωξη.

Μετά τους πρώτους 6 μήνες της ζωής, είναι φυσιολογικό και θεμιτό να υπάρχει έκθεση σε κοινά μικρόβια στο περιβάλλον και να περάσει το παιδί κάποιες ιώσεις που βοηθούν το αμυντικό του σύστημα να ωριμάσει. Αλλά με μέτρο.

Η καθημερινή έκθεση και συγχρωτισμός με άλλα μικρά παιδιά πρώιμα, πολλά για πολλές ώρες μέσα σε ένα δωμάτιο κάθε μέρα, δεν είναι η συνήθης έκθεση, είναι υπερβολική έκθεση.

Δεν εκπλήσσει επομένως η κοινή διαπίστωση γονιών και γιατρών που παρατηρούν ένα παιδί που πάει για πρώτη φορά σε παιδικό σταθμό να περνάει μήνες, ίσως μια ολόκληρη πρώτη χρονιά, συνεχώς άρρωστο, με ίωση κάθε εβδομάδα.

Όσο πιο νωρίς υπάρξει αυτή η καταιγίδα έκθεσης, τόσο πιο ανώριμο είναι το ανοσοποιητικό σύστημα του βρέφους, τόσο πιο δύσκολα τα σημάδια του και τόσο πιο πιθανό να υπάρξουν χρόνια προβλήματα, όπως υποτροπιάζων βρογχόσπασμος, άσθμα, επίμονη ρινίτιδα, αποφρακτική άπνοια, επίμονες ωτίτιδες ή αμυγδαλίτιδες. Είναι άλλο να περάσει αυτήν την καταιγίδα στα τρία, και άλλο στους 9 μήνες.

Πριν τα 2 ½ χρόνια της ζωής του παιδιού, η απόφαση για να πάει ένα βρέφος σε παιδικό σταθμό μπορεί να είναι η μόνη λύση και αναγκαιότητα για την οικογένεια. Οι γονείς όμως θα πρέπει να γνωρίζουν όλα τα δεδομένα και να στηρίζουν τις αποφάσεις τους σε πλήρη ενημέρωση.

Αυτή η ενημέρωση πρέπει να περιλαμβάνει το γεγονός ότι η έκθεση σε ιώσεις και μικρόβια θα είναι έντονη και πρώιμη, και ότι ο το μικρό παιδί έχει ανάγκη από κύρια φροντίδα ένα προς ένα, με κύρια προτεραιότητα την συναισθηματική κάλυψη σε αυτήν την ηλικία και όχι τις γνώσεις ή την «κοινωνικοποίηση».

Επομένως η απόφαση για παιδικό σταθμό πριν τα 2 έτη δεν πρέπει να λαμβάνεται ελαφρά την καρδία, αλλά μόνο ως αναγκαιότητα, όταν άλλες σχετικά καλές εναλλακτικές λύσεις, όπως φροντίδα στον σπίτι από νταντά ή από γιαγιά έχουν αποκλειστεί.

Εάν ένα μικρό παιδί πρέπει αναγκαστικά να πάει σε παιδικό σταθμό, οι γονείς πρέπει να προσέχουν τα εξής:

• Να έχουν εμβολιάσει πλήρως το παιδί τους
• Να είναι ικανοποιημένοι από το επίπεδο καθαριότητας και καθαρίσματος του παιδικού σταθμού
• Να υπάρχει συχνός, επαρκής αερισμός των χώρων
• Τα παιδιά να βγαίνουν κάθε μέρα έξω, και να μην κλείνονται σε ένα δωμάτιο για όλο τον χειμώνα επειδή «έχει κρύο» (δηλαδή είναι πιο δύσκολο για το προσωπικό του παιδικού να οργανώσουν κατάλληλα το ντύσιμο των παιδιών ώστε να βγαίνουν τακτικά)
• Να υπάρχει όριο στον αριθμό των παιδιών και των ατόμων που βρίσκονται μέσα σε ένα δωμάτιο
• Να ενημερώνονται συνεχώς οι γονείς να μην στέλνουν τα παιδιά τους όταν έχουν οξεία έναρξη λοίμωξης (καταρροή, πυρετό, ανορεξία κλπ)
• Εάν το παιδί φαίνεται να καταβάλλεται από απανωτές ιώσεις, να μεριμνούν ώστε να κρατούν για αρκετό καιρό το μικρό τους εκτός παιδικού ώστε να αναρρώσει και να ανέβουν οι άμυνές του. Ακόμα και οι πιο απλές ιώσεις μπορούν να στείλουν έναν καταβεβλημένο οργανισμό στο νοσοκομείο.

Τέλος, για την καλύτερη καθαριότητα των αντικειμένων κοινής χρήσης σε τέτοιους κοινούς χώρους συγχρωτισμού, θα πρέπει να υπάρξουν καλύτερες στρατηγικές, αντίστοιχες με αυτές που υπάρχουν όταν υπάρχουν περιστατικά γαστρεντερίτιδας σε έναν χώρο.

Αυτό γιατί όπως φαίνεται τα κοινά αυτά μικρόβια του αναπνευστικού συστήματος έχουν ανθεκτική συμπεριφορά και μεταδίδονται από επιφάνειες και αντικείμενα όπως και τα μικρόβια του γαστρεντερικού. Απαιτούνται επομένως τακτικές απολύμανσης.

Μετάφραση-Σχολιασμός: Στέλιος Παπαβέντσης, παιδίατρος, MBBS MRCPCH DCH IBCLC

 

Διαβάστε επίσης...


Διαφήμιση