familylife.gr
Το πρόβλημα της νυχτερινής ενούρησης

nyxterini-enourisiΑνακαλύψατε ότι το πιτσιρίκι σας κατά τη διάρκεια της νύχτας τα έχει κάνει μούσκεμα ή βρίσκετε το στρωματάκι του βρεγμένο κάποιες φορές, παρά τη συστηματική και επιτυχή -όπως νομίζατε- αγωγή τουαλέτας στην οποία το μυήσατε, και εύλογα προβληματίζεστε.

Η νυχτερινή ενούρηση, ωστόσο, στην οποία επιδίδεται το μικρό σας, θεωρείται συχνό, αλλά και αντιμετωπίσιμο πρόβλημα.

Της Παναγιώτας Σιγανού, με τη συνεργασία του παιδίατρου Μάριου Ανδρέου

Η επαφή του παιδιού με την αγωγή της τουαλέτας και τις συνήθειες καθαριότητας των ενηλίκων γίνεται σταδιακά. Συγκεκριμένα, ξεκινάει από το τέλος του πρώτου έτους της ζωής του, οπότε το παιδί αρχίζει να αναπτύσσει την ικανότητα να ελέγχει τους σφιγκτήρες, τη λειτουργία δηλαδή του εντέρου και της κύστης του, και ολοκληρώνεται όταν γίνει τριών ή τεσσάρων ετών. Αυτή η πορεία διαφέρει, ωστόσο, σημαντικά από παιδί σε παιδί, καθώς εξαρτάται αφενός από τη νευρολογική του ωρίμανση και αφετέρου από τα μηνύματα που δέχεται από το περιβάλλον του. Τα περισσότερα παιδιά εξοικειώνονται με το γιο-γιο και τους κανόνες χρήσης του, υπάρχει όμως και ένα διόλου ευκαταφρόνητο ποσοστό (κυμαίνεται στο 10-15%), που για διάφορους λόγους δυσκολεύονται να τηρήσουν τους κανόνες που υπαγορεύει η εκπαίδευση της τουαλέτας, και βρέχονται επάνω τους, κυρίως κατά τη διάρκεια του ύπνου. Η ενούρηση έχει χαρακτηριστεί ως το πιο συχνό πρόβλημα των παιδιών, και μάλιστα των αγοριών. Πρόκειται για την επανειλημμένη κένωση της κύστης τους στο κρεβάτι ή στα ρούχα τους, χωρίς τη θέλησή τους.

Η νυχτερινή ενούρηση

Η νυχτερινή ενούρηση φαίνεται ότι αφορά κυρίως τα αγόρια (η αναλογία είναι δύο προς ένα, σε σχέση με τα κορίτσια, τα οποία κατά τους επιστήμονες μάλλον αποκτούν νωρίτερα από τα αγόρια τον έλεγχο στο νευρικό και μυϊκό τους σύστημα). Στα πρώτα στάδια, η νυχτερινή ενούρηση μπορεί να συμβαίνει δύο με τρεις φορές την εβδομάδα, σταδιακά όμως η συχνότητα της ελαττώνεται, έως ότου το παιδί γίνει πέντε ετών, οπότε και σταματά εντελώς. Υπάρχουν, ωστόσο, και παιδιά που εξακολουθούν να έχουν νυχτερινές ενουρήσεις και μετά την ηλικία των πέντε ετών.

Ειδικότερα, η νυχτερινή ενούρηση οφείλεται:

-Σε προβλήματα ούρησης. Μπορεί, για παράδειγμα, η ενούρηση να είναι σύμπτωμα κάποιας ανωμαλίας στην κατασκευή του ουροποιητικού συστήματος (μικρής χωρητικότητας κύστη, μερική απόφραξη στο εσωτερικό στόμιο της κύστης, κακή συστολή των μυών που ελέγχουν τη διούρηση).

-Στην κληρονομικότητα. Όταν και οι γονείς είναι ενουρητικοί, τα παιδιά τους έχουν πιθανότητες έως και 70% να παρουσιάσουν το ίδιο πρόβλημα, ενώ όταν το πρόβλημα της ενούρησης ταλαιπωρεί τον έναν γονιό, τότε το ποσοστό κυμαίνεται στο 40%. Πάντως, τα παιδιά στις περιπτώσεις κληρονομικότητας σταματούν την ενούρηση περίπου στην ίδια ηλικία που σταμάτησαν και οι γονείς τους.

-Στον ύπνο. Εκτιμάται ότι περίπου το 15% των παιδιών προσχολικής ηλικίας ξυπνούν για ούρηση κατά τη διάρκεια της νύχτας. Υπάρχουν όμως και κάποια που ξυπνούν δύσκολα και, ενώ θέλουν να ουρήσουν, δεν διακόπτουν τον ύπνο τους, με αποτέλεσμα να βρέχονται.

-Στη νυχτερινή πολυουρία. Το 25% των ενουρητικών περιπτώσεων οφείλεται στο ότι η παραγωγή της αντιδιουρητικής ορμόνης δεσμοπρεσσίνης (ADH) συνεχίζεται και κατά τη διάρκεια της νύχτας, ακριβώς όπως και την ημέρα, ενώ το φυσιολογικό είναι να ελαττώνεται ο ρυθμός παραγωγής της, άρα και η συχνότητα της ούρησης.

-Σε κάποια ουρολοίμωξη ή άλλη φλεγμονή της ουρήθρας που μπορεί να προκλήθηκε από κάποιο καλλυντικό προϊόν (σαπούνι ή αφρόλουτρο) ή, σε σπανιότερες περιπτώσεις, από ευαισθησία σε κάποιες τροφές.

-Στον διαβήτη. Η νυχτερινή ενούρηση μπορεί να είναι πρώιμη ένδειξη για την πάθηση του σακχαρώδους διαβήτη, ιδίως εάν το παιδί δεν είχε πρόβλημα ενούρησης στο παρελθόν.

-Σε ψυχολογικά αίτια. Μπορεί, για παράδειγμα, το παιδί να επιθυμεί με αυτόν τον τρόπο να παρατείνει την περίοδο της βρεφικής ηλικίας, να διεκδικήσει περισσότερο την προσοχή σας, να φοβάται τις ευθύνες στο σχολείο, να νιώθει ότι απειλείται από την έλευση ενός άλλου μωρού στην οικογένεια.

Πώς θα αντιμετωπίσετε το πρόβλημα

H αντιμετώπιση, σε κάθε περίπτωση, είναι διαφορετική. Στην πρώτη περίπτωση (φάση εκπαίδευσης τουαλέτας), οι ειδικοί συνιστούν να το θεωρήσετε, καταρχήν, φυσιολογικό και να μην δώσετε ιδιαίτερες διαστάσεις. Όλα τα παιδιά που βρίσκονται στη φάση της εκπαίδευσης τουαλέτας κατά καιρούς βρέχονται επάνω τους τη νύχτα. Εάν συμβεί, λοιπόν, και στο παιδί σας, μην δημιουργήσετε θέμα και μην το μαλώσετε ή το τιμωρήσετε. Φορέστε του για κάποιο διάστημα τα αδιάβροχα βρακάκια που χρησιμοποιούσατε στη φάση της εκπαίδευσης, έως ότου υποχωρήσει η εκδήλωση του συμπτώματος. Σε γενικές γραμμές, έχετε υπόψη σας ότι έως και δώδεκα μήνες αφότου άρχισε το παιδί να χρησιμοποιεί την τουαλέτα, είναι αναμενόμενο να βραχεί κάποιες φορές. Η συχνότητα των ενουρήσεων (πρέπει να) μειώνεται όσο το παιδί μεγαλώνει και έως την ηλικία των πέντε ετών, οπότε, ενδεχομένως, θα συνεχίσει να βρέχεται κάπου κάπου τη μέρα και λίγο περισσότερο τη νύχτα. Θα πρέπει, όμως, να συμβουλευτείτε τον παιδίατρο στην περίπτωση που παρατηρείτε:

  • βρεγμένα εσώρουχα, πιτζάμες ή σεντόνια, παρόλο που το παιδί χρησιμοποιεί κανονικά την τουαλέτα,
  • ασυνήθιστο σφίξιμο του παιδιού κατά την ούρηση,
  •  ούρα σκούρου ή κόκκινου χρώματος,
  • ερυθρότητα ή εξάνθημα στην περιοχή των γεννητικών οργάνων,
  • ενούρηση αδιακρίτως ώρας (και την ημέρα και τη νύχτα).

Εάν το παιδί είναι πάνω από πέντε ετών και εξακολουθεί να έχει νυχτερινά «ατυχήματα» με τα ούρα του, τότε πρέπει να αναζητήσετε με τη βοήθεια ενός ειδικού τις αιτίες και να προσπαθήσετε να αντιμετωπίσετε την κατάσταση. Στην ηλικία αυτή τα παιδιά «ταλαιπωρούνται» από δύο τύπους νυχτερινής ενούρησης: από την πρωτοπαθή και από τη δευτεροπαθή. Η πρώτη αφορά τα παιδιά που δεν έχουν αποκτήσει ποτέ τον έλεγχο της ουροδόχου κύστης τους και η δεύτερη παρατηρείται στα παιδιά που παραμένουν στεγνά τις νύχτες, αλλά ξαφνικά αρχίζουν να βρέχουν τα σεντόνια τους.

Αν το παιδί σας είναι δραστήριο και ακολουθεί κανονικά το πρόγραμμά του (παιδικό σταθμό, παιχνίδι, φαγητό), η περιοδική νυχτερινή και η πρωινή ενούρηση έως την ηλικία των πέντε ετών δεν πρέπει να σας προβληματίζει ιδιαίτερα. Πιθανότατα, είναι μια κατάσταση που σας ενοχλεί, σας στενοχωρεί ή και σας εκνευρίζει, αλλά το καλύτερο που έχετε να κάνετε είναι να περιμένετε να παρέλθει. Αν, ωστόσο, τα πράγματα δεν εξελίσσονται τόσο ομαλά, πρέπει να απευθυνθείτε στον παιδίατρο. Αν ο γιατρός θεωρήσει ότι ενδεχομένως υπάρχει πρόβλημα, καταρχήν θα εξετάσει δείγμα ούρων του παιδιού, για να ελέγξει μήπως υπάρχει ουρολοίμωξη. Αν η εξέταση είναι θετική, τότε θα χορηγήσει κάποιο αντιβιοτικό για τη θεραπεία της. Έτσι θα εξαλειφθεί και η αιτία της ενούρησης. Αν ο γιατρός έχει ενδείξεις ότι η ενούρηση δεν οφείλεται σε καθυστερημένη ανταπόκριση στο ερέθισμα της γεμάτης κύστης, όπως και όταν το παιδί είναι μεγαλύτερο από πέντε ετών, τότε θα ζητήσει να γίνουν κάποιες εξετάσεις (ακτινογραφίες κύστης και νεφρών). Στην περίπτωση που διαπιστώσει κάποιες ανωμαλίες, θα σας παραπέμψει σε ουρολόγο. Εάν πάλι αποδειχθεί ότι η ενούρηση έχει κάποια άλλη οργανική αιτιολογία (διαβήτης, επιληψία κα), τότε θα αντιμετωπιστεί το οργανικό πρόβλημα που προκαλεί την ενούρηση. Αν δεν υπάρξουν, τέλος, θετικά ευρήματα από τις εξετάσεις, και το παιδί είναι άνω των πέντε ετών, θα σας υποδείξει τρόπους για την αντιμετώπιση της ενούρησης.

Η αγαστή συνεργασία με το παιδί είναι απαραίτητη για την επίλυση του προβλήματος της ενούρησης. Ο ρόλος των γονιών καθίσταται ιδιαίτερα σημαντικός, αφενός γιατί πρέπει να ασχοληθούν εκ νέου με την αγωγή τουαλέτας του παιδιού, αφετέρου γιατί πρέπει να το βοηθήσουν να ξεπεράσει ενδεχόμενα συναισθήματα ντροπής, ταπείνωσης και δυσφορίας που το κυριεύουν, εξαιτίας της ενούρησης.

Τι μπορείτε να κάνετε

  • Να ξεκινήσετε με υπομονή τη μάθηση των κανόνων υγιεινής και καθαριότητας στην τουαλέτα.
  • Να βάζετε πάντοτε το παιδί να ουρεί πριν κοιμηθεί.
  • Να μην του δίνετε πολλά υγρά μετά το βραδινό φαγητό, αλλά και να αποκλείσετε από το διαιτολόγιό του τροφές που περιέχουν καφεΐνη και μεγάλες ποσότητες νερού.
  • Να μην το μαλώνετε ή το ειρωνεύεστε όταν έρχεστε αντιμέτωποι με τη νυχτερινή του αταξία.
  • Να μην του δημιουργείτε ενοχές ή το κάνετε να νιώθει μειονεκτικά για το συμβάν της ενούρησης.
  • Προσπαθήστε να ξυπνάτε το παιδί, για ένα διάστημα τριών έως τεσσάρων εβδομάδων, περίπου μία ώρα αφότου κοιμήθηκε, για να ουρήσει.
  • Επιβραβεύστε το για κάθε στεγνή νύχτα, ώστε να ενισχύσετε τη θέλησή του να μην βρέξει τα ρούχα ή το κρεβάτι του.
  • Χρησιμοποιήστε κάποια συσκευή αφύπνισης, η οποία ενεργοποιείται μόλις το παιδί αρχίσει την ενούρηση στον ύπνο του. Έτσι, το παιδί θα ξυπνάει και θα ολοκληρώνει την ούρηση στην τουαλέτα, χωρίς να βρέχει (πολύ) το κρεβάτι του.

Η φαρμακευτική αγωγή έχει καλά αποτελέσματα σε κάποιες περιπτώσεις για την αντιμετώπιση της ενούρησης, υπό την προϋπόθεση ότι εφαρμόζεται σε παιδιά άνω των έξι ετών.

Πηγή: www.paidiatros.gr

 

Διαβάστε επίσης...


Διαφήμιση