familylife.gr
Συνήθειες γονέων παιδεύουσι τέκνα

Κακές-διατροφικές-συνήθειες-γονέων-παιδεύουσι-τέκναΗ παχυσαρκία στην παιδική ηλικία αυξάνεται συνεχώς ανησυχητικά αποκτώντας ολοένα και περισσότερο επιδημικές τάσεις παγκοσμίως.

Η Ελλάδα δυστυχώς φαίνεται να βγαίνει πρωταθλήτρια στην παιδική παχυσαρκία με το 25% των παιδιών της και των εφήβων της να είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα ενώ το ποσοστό των υπέρβαρων νηπίων να αγγίζει το 30%. Με λίγα λόγια σχεδόν 1 στα 3 ελληνόπουλα σήμερα είναι παχύσαρκα. Δεν αναρωτιέστε όμως γιατί ή χώρα μας εμφανίζει τόσο αυξημένα ποσοστά παχυσαρκίας σε σχέση με τα υπόλοιπα κράτη. Τι είναι αυτό που φταίει τελικά και παχαίνουν τα ελληνόπουλα;

 

του Κάλφα Γιάννη, διαιτολόγου-διατροφολόγου

Σήμερα οι υγιεινές διατροφικές συνήθειες των ελληνόπουλων βομβαρδίζονται συγχρόνως από δύο μέτωπα. Από τη μία είναι η ολοένα αυξανόμενη μιμητική τάση προς τον ανθυγιεινό δυτικό τρόπο ζωής (γρήγορο και πρόχειρο φαγητό, ταχυφαγεία, μειωμένη φυσική δραστηριότητα,) και από την άλλη έρχονται οι απαρχαιωμένες λανθασμένες ελληνικές διατροφικές συμπεριφορές που έχουμε κληρονομήσει από προηγούμενες γενιές. Στην ελληνική κουλτούρα και κοινωνία, η γιαγιά και ο παππούς παίζουν σημαντικό ή και κυρίαρχο πολλές φορές ρόλο στην ανατροφή των εγγονιών τους, αφού συχνά και οι δύο γονείς εργάζονται. Η παρουσία του παππού και της γιαγιάς στην οικογένεια αποτελεί σίγουρα δώρο αλλά συχνά, άθελά τους, ίσως από υπερβολική προστατευτικότητα και φροντίδα συνεισφέρουν στις κακές διατροφικές συνήθειες των εγγονιών τους.

Όλοι μας λίγο πολύ έχουμε μεγαλώσει με χαρακτηριστικές εκφράσεις όπως «μια ακόμα μπουκιά για την γιαγιά, μια τελευταία για την μαμά...» , «η τελευταία σου μπουκιά είναι η δύναμη σου», «φάε, γιατί τα παιδάκια στην Αιθιοπία πεινάνε. Και αν δεν πετυχαίνανε αυτά τα τεχνάσματα της γιαγιάς και της μαμάς, στην προσπάθεια τους να καθαρίσουμε το πιάτο μας μέχρι την τελευταία μπουκιά, τότε άρχιζε και η μέθοδος του εκφοβισμού. «Φάε, γιατί θα έρθει ο μπαμπούλας», «φάε, γιατί δεν θα ψηλώσεις» και σαν έσχατη λύση έρχονταν η δωροδοκία: «Φάε όλο το φαγητό σου και θα σου εγώ θα σου δώσω μετά σοκολάτα» Αυτές οι φράσεις έχουν μεγαλώσει γενιές και γενιές και περιγράφουν καταπληκτικά το κατοχικό σύνδρομο το οποίο ύστερα από 60 χρόνια συνεχίζει να μας στοιχειώνει, κουβαλώντας το από γενιά σε γενιά μέχρι και σήμερα.

Το κατοχικό σύνδρομο χαράχτηκε στο DNA των προγόνων μας τα δύσκολα εκείνα χρόνια της κατοχής όπου ο λιμός σκότωσε εκατοντάδες έλληνες αφήνοντας πίσω άσχημες αναμνήσεις και κατάλοιπα στους παππούδες και στις γιαγιάδες μας. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να μεταφέρεται από τους γονείς προς στα παιδιά η νοοτροπία ότι «όταν υπάρχει φαγητό πρέπει να καταναλώνεται σε αφθονία» και ότι τα «παραπανίσια» κιλά να σημαίνουν ευρωστία, υγεία αλλά και πλούσια ζωή. Έτσι οι γιαγιάδες και οι γονείς που κουβαλούσαν το κατοχικό σύνδρομο κατέληγαν να ταΐζουν μέχρι και σήμερα υπερβολικά τα παιδιά για να είναι υγιή και για να μπορούν αντιμετωπίσουν ενδεχομένως μια επερχόμενη αρρώστια και πολλές φορές αντικρίζοντας κάποιο παιδάκι το οποίο ήταν αδύνατο ρωτάγανε την μαμά μήπως είναι άρρωστο. Νοοτροπίες σαν και αυτές θα έπρεπε να ξεθωριάζουν από γένια σε γενιά και όχι να διαιωνίζονται μέχρι σήμερα.

Βέβαια αυτές οι καταστάσεις δεν αποδίδονται μόνο στο κατοχικό σύνδρομο αλλά φαίνονται να συνοδεύουν και εκφράζουν την ανάγκη της γιαγιάς να ευχαριστήσει το εγγόνι της. Δίχως όμως να γνωρίζει άλλο τρόπο, χρησιμοποιεί ως μέσο το φαγητό, μαγειρεύοντας γευστικά και συχνά «παχυντικά» πιάτα , σερβίροντας γενναίες μερίδες και καταφεύγοντας στην «γλυκιά δωροδοκία» Όλες αυτές οι συμπεριφορές μοιάζει να έχουν αποτυπωθεί σαν τατουάζ βαθιά στο μυαλό των γονιών επιφέροντας αρνητικές συνέπειες στην υγεία και στην διατροφή των παιδιών.

Οι κίνδυνοι που κρύβονται πίσω από την παχυσαρκία είναι πολλοί. Η παιδική παχυσαρκία συνοδεύεται με μια πληθώρα προβλημάτων τα οποία μπορούν να εκδηλωθούν είτε άμεσα στην παιδική ηλικία είτε απώτερα στην ενήλικη ζωή. Εντύπωση προκαλεί ότι ασθένειες όπως διαβήτης τύπου 2, που προγενέστερα θεωρούταν ασθένεια των ενήλικων, έχει αυξηθεί δραματικά στα παιδιά και στους εφήβους. Αλλά και άλλες χρόνιες παθήσεις όπως υπερχοληστεριναιμία και υπέρταση που παλιότερα εμφανιζόντουσαν μόνο στους ενήλικες, παρουσιάζονται όλο και πιο συχνά στην παιδική ηλικία.

Εκτός όμως από οργανικά προβλήματα η παχυσαρκία στην παιδική ηλικία φαίνεται να έχει και αρνητικές επιπτώσεις και τόσο στην ψυχολογία όσο και στην κοινωνικοποίηση των παιδιών. Κυρίως τα κορίτσια νεαρής ηλικίας παρουσιάζουν χαμηλή αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση ενώ η περιθωριοποίηση στο σχολικό περιβάλλον αποτελεί συχνό φαινόμενο.

Η καλύτερη και πιο αποτελεσματική πρόληψη και αντιμετώπιση της παχυσαρκίας απαιτεί την ενεργοποίηση ολόκληρης της οικογένειας και κυρίως των γονιών ώστε να συμβάλουν στην σωστή διατροφική εκπαίδευση των παιδιών. Τα παιδιά εκτός από τα γονίδια κληρονομούν και τις διατροφικές συνήθειες από τους γονείς τους. Σίγουρα η γενετική προδιάθεση συσχετίζεται με την παχυσαρκία αλλά είναι κάτι στο οποίο δεν μπορούμε να παρέμβουμε (με τα έως τώρα δεδομένα τουλάχιστον) ενώ το διατροφικό περιβάλλον με οποίο θα μεγαλώσει το παιδί διαμορφώνεται κυρίως από την οικογένεια.

Πληθώρα ερευνών καταδεικνύουν συνεχώς πόσο ζωτική σημασίας είναι ο ρόλος των γονέων στο να αποκτήσουν τα παιδιά υγιεινές διατροφικές συνήθειες καθώς αυτοί αποτελούν το σημαντικότερο πρότυπο προς μίμηση. Από τα πρώτα χρόνια της ζωής τους τα παιδιά αρχίζουν να μιμούνται τους γονείς. Η επιρροή των γονιών στη διατροφή των παιδιών ξεκινάει από την στιγμή που σταματάει ο θηλασμός και αυτό γιατί το βρέφος από εκεί και έπειτα χάνει την δυνατότητα να καθορίσει από μόνο του την ποσότητα που θα πιει. Μελέτες έχουν δείξει ότι όσο πιο πολύ κρατήσει ο θηλασμός τόσο λιγότερες πιθανότητες έχει το παιδί να εμφανίσει παχυσαρκία. Για αυτό το λόγο η έγκαιρη καθιέρωση στην οικογένεια μια υγιούς συμπεριφοράς απέναντι στο φαγητό θα αποτελέσει την βάση της πρόληψης της παχυσαρκίας για μια ολόκληρη ζωή.

Εκτός όμως από τις διατροφικές συνήθειες, στην παιδική και στην εφηβική ηλικία καθορίζεται και ο αριθμός των λιποκυττάρων που θα έχει κάποιος εφόρου ζωής. Μελέτες έχουν δείξει ότι ο αριθμός αυτός των λιποκυττάρων «κλειδώνει» στο τέλος της εφηβικής ηλικίας και από εκεί και πέρα αυτό που αυξάνεται είναι μόνο ο όγκος τους. Αυτό σημαίνει ότι οι άνθρωποι οι οποίοι ήταν παχύσαρκοι ή υπέρβαροι σαν παιδιά δυσκολεύονται πιο πολύ να αδυνατίσουν σε σχέση με όσους πάχυναν σαν ενήλικες.

Συμπερασματικά από τα παραπάνω κρίνεται αναγκαία και επιτακτική η ανάγκη για έγκαιρη πρόληψη και αντιμετώπιση της παχυσαρκίας από την πρώιμη ηλικία και είναι εμφανής ο σημαντικός και καθοριστικός ρόλος των γονιών στην υιοθέτηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής των ελληνόπουλων. Έτσι, ενώ η μεσογειακή μας διατροφή, οι παραδόσεις, οι αξίες, η θρησκεία και ο πολιτισμός μας είναι κάτι το οποίο θα πρέπει να μεταδίδεται από γενιά σε γενιά, οι λανθασμένες διατροφικές νοοτροπίες πρέπει να σταματήσουν εδώ στην γραμμή της κληρονομιάς μας.

Πηγή: www.diatrofi.gr

 

Διαβάστε επίσης...


Διαφήμιση