familylife.gr
Συζητάμε με τον Πέτρο Μάρκαρη, συγγραφέα

markarisΜας μιλάει για τη διαφθορά, τη γραφή, το περιβάλλον, τη γενιά των 700 ευρώ, την κόρη του, την Αθήνα.

 

Συνέντευξη στη Δήμητρα Μαυρίδου

Μας είπε για τη γενιά των 700 ευρώ: Αυτήν τη στιγμή, η ανεργία στους νέους, στη χώρα μας, έχει φτάσει στο 28%, που είναι και το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη. Το δεύτερο βασικό στοιχείο είναι ότι βγαίνουν πτυχιούχοι πανεπιστημίων με μεταπτυχιακούς τίτλους σπουδών και παίρνουν 600 ευρώ. Τι νόημα έχει αυτό το πτυχίο, τελικά; Αυτό είναι τεράστιο κοινωνικό πρόβλημα. Οι στατιστικές λένε ότι πέφτει η ανεργία, αλλά δεν διευκρινίζουν ποτέ με ποιους μισθούς και με τι δουλειές. Το όλο σύστημα βασίζεται σε μια κοροϊδία, η οποία δυστυχώς διαχέεται παντού.

Καταργήσαμε τα μικρόβια και μας τρώνε οι ιοί. Με την ίδια λογική, καταργώντας τις ιδεολογίες μάς τρώει το χρήμα. Όσο κακά κι αν ήταν τα μικρόβια, είχαν ένα καλό: έτρωγαν τους ιούς. Όσο κακές κι αν ήταν οι ιδεολογίες, είχαν ένα καλό: περιόριζαν τη διαφθορά και την ξετσιπωσιά, την ξεφτίλα που υπάρχει στον κόσμο. Είχα πει κάποτε: Aν το μοναδικό κριτήριο που έχουμε για την επιτυχία είναι πώς θα αποκομίσουμε τα μεγαλύτερα κέρδη με τη μικρότερη επένδυση, τότε ο καλύτερος επιχειρηματίας είναι η Μαφία.

Η λογική εκεί οδηγεί. H Μαφία αποκομίζει τεράστια κέρδη. Μεγάλο ποσοστό αυτών των χρημάτων επενδύεται σε νόμιμες επιχειρήσεις. Η παγκοσμιοποίηση της οικονομίας έφερε και την παγκοσμιοποίηση του εγκλήματος.

Το σύστημα των Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας έχει διευρυνθεί και αυτονομηθεί τόσο πολύ, που δεν περνάει οποιαδήποτε παρέμβαση του κράτους. Δεν γίνεται πια. Ακόμα κι αν είναι με την κυβέρνηση ένας τηλεοπτικός σταθμός, όταν θα έρθει η ώρα να διεκδικήσει την πρωτιά, θα πουλήσει και την κυβέρνηση. Αυτό είναι το μόνο θετικό μπροστά σ' ένα κάρο αρνητικά που έχει σήμερα η τηλεόραση.

Η γραφή για εμένα είναι ανάγκη. Όταν σηκωθώ το πρωί και φτιάξω τον καφέ μου, πρέπει να καθίσω στο γραφείο. Και δεν μπορώ να καταλάβω τι άλλο θα μπορούσα να κάνω, έπειτα από 32 χρόνια που δουλεύω ως επαγγελματίας συγγραφέας. Είναι μύθος αυτό που λένε μερικοί συγγραφείς ότι γράφουν για τον εαυτό τους. Οι συγγραφείς γράφουν για να πουλήσουν τα βιβλία τους. Διαλέγω ένα θέμα επειδή ξέρω ότι υπάρχει ένα κοινό που ενδιαφέρεται. Η λογοτεχνία είναι και μια διάσταση επικοινωνίας. Όταν γράφεις, εκ των πραγμάτων επικοινωνείς με τον άγνωστό σου αναγνώστη.

Αν ανεβείς στον Λυκαβηττό και κοιτάξεις από κάτω την Αθήνα, αυτήν τη θάλασσα, τον ωκεανό τσιμέντου, με τις χαρακιές και τα αυτοκίνητα, τότε θα σκεφτεί κανείς ότι πρέπει να είσαι τρελός για να μένεις εκεί. Αν όμως μείνεις, θα γευτείς ορισμένες πολύ ωραίες εκπλήξεις. Αυτές οι εκπλήξεις είναι περισσότερες τη νύχτα και λιγότερες τη μέρα. Η νύχτα την μεταμορφώνει, την ομορφαίνει. Και δεν εννοώ τα μπαράκια, αλλά την πόλη, τα στενά της. Με γοητεύουν οι αντιθέσεις της.

Δεν προστατεύουμε το περιβάλλον, δεν κάνουμε καμία προσπάθεια για να αποφορτίσουμε την ατμόσφαιρα. Μόνο μιλάμε πολύ. Συνήθως, όμως, μιλάμε πολύ όταν δεν είμαστε δραστήριοι. Αυτό ισχύει για το περιβάλλον, όπως και για το σεξ. Το ίδιο είναι.

Ο διαχωρισμός ανάμεσα στο εμπορικό και το ποιοτικό υπάρχει μόνο στην Ελλάδα. Γράφεις ένα βιβλίο για να το διαβάσει πολύς κόσμος. Είναι ανοησίες αυτά που λένε μερικοί «θέλω να με διαβάζουν οι εκλεκτοί ή δεν με νοιάζει τι λέει το κοινό». Δεν είναι δυνατόν να κάνεις τέχνη αγνοώντας τις διαθέσεις, τις τάσεις και τα ενδιαφέροντα του κοινού σου. Δεν λέω να κάνεις κάτι που κολακεύει το κοινό σου, αλλά να λάβεις υπόψη σου και τι το ενδιαφέρει.

Δεν χωράει συζήτηση ότι είναι εξαιρετικά σημαντικό τα παιδιά να διαβάζουν βιβλία. Εκείνο που χωράει συζήτηση και έρευνα είναι α) αν διαβάζουν και β) τι πρέπει να κάνουμε για να διαβάζουν. Τα παιδιά παίρνουν βιβλία από τους γονείς τους σε παιδική ηλικία, αλλά η «τροφοδοσία» αυτή διακόπτεται σταδιακά στη σχολική ηλικία, στις τρεις τελευταίες τάξεις του δημοτικού, με τη δικαιολογία ότι το διάβασμα αποσπά τα παιδιά από τα μαθήματα.

Τα πράγματα ήρθαν έτσι στη ζωή μου, ώστε χρειάστηκε να μεγαλώσω την κόρη μου ως μόνος γονιός, από τα επτά της χρόνια. Συνεπώς, για εμένα τέθηκε θέμα ανάγκης και όχι κατανομής των βαρών. Πολύ φοβάμαι ότι στις μέρες μας ο κανόνας (με υφιστάμενες, βέβαια, τις εξαιρέσεις) είναι ότι η γυναίκα, αν και εργαζόμενη, εξακολουθεί σε μεγάλο ποσοστό να επωμίζεται το βάρος του σπιτιού και του παιδιού (ή των παιδιών), γιατί η δομή της ελληνικής οικογένειας εξακολουθεί να είναι, δυστυχώς, πατριαρχική. Σε περίπτωση διαζυγίου, τα βάρη της γυναίκας-μητέρας επιδεινώνονται, ενώ ο πατέρας έχει την πολυτέλεια να βλέπει τα παιδιά του μία ή δύο φορές την εβδομάδα.

Με φοβίζει, με ανησυχεί, με κάνει να αγωνιώ η πορεία της κόρης μου. Διάλεξε ένα δύσκολο αντικείμενο (σ.σ.: είναι σκηνοθέτρια) και δεν ξέρω πώς θα εξελιχθεί η καριέρα της. Περισσότερο απ' όλους και απ' όλα αγαπώ την κόρη μου. Για εμένα προσωπικά δεν με φοβίζει τίποτα. Ό,τι είχα να κάνω το έκανα. Η μοναξιά δεν είναι φόβος για τον συγγραφέα. Ο συγγραφέας πρέπει να αγαπάει τη μοναξιά, αλλιώς δεν μπορεί να γίνει συγγραφέας. Ο θάνατος θα έρθει όταν είναι να έρθει. Τα γηρατειά επίσης δεν με φοβίζουν. Έχω μπει στην τρίτη ηλικία. Πολύ καλά αισθάνομαι.

Η μεγαλύτερη αξία στη ζωή μου, πέραν της αγάπης, είναι το ήθος και η ειλικρίνεια απέναντι σε οτιδήποτε κι αν κάνεις. Η ειλικρίνεια εμπεριέχει την τόλμη. Αυτές οι δύο αξίες αν υπάρχουν σ' έναν άνθρωπο, όσες δυσκολίες κι αν αντιμετωπίσει (που θα αντιμετωπίσει, εγώ έχω αντιμετωπίσει άπειρες), θα τα βγάλει πέρα.

Το τελευταίο βιβλίο του Πέτρου Μάρκαρη, «Παλιά, πολύ παλιά», με ήρωα τον αστυνόμο Χαρίτο, κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γαβριηλίδης. Ta βιβλία του έχουν μεταφραστεί σε 16 γλώσσες. Είναι πρόεδρος του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου.

 


Διαφήμιση