familylife.gr
Ουφ! Πάλι δουλειά αύριο...

douleia_kourasiΤη δουλειά αυτή την ήθελες πολύ.. Διάβαζες βιβλία, έψαχνες πληροφορίες στο διαδίκτυο, παρακολουθούσες ενδεχομένως και σεμινάρια για να εμπλουτίσεις τις γνώσεις σου γύρω από το αντικείμενό τους.

Της Φρόσως Μήτσιου, ψυχολόγου, Α.Π.Θ. Msc. Σχολική – Εξελικτική Α.Π.Θ.

Περνώντας ο καιρός αναπολείς αυτές τις στιγμές καθώς τώρα τα πράγματα είναι κάπως διαφορετικά. Τελειώνοντας το Σαββατοκύριακο σε πιάνει το σύνδρομο της Κυριακής – δεν έχεις καθόλου διάθεση (παρόλο που πέρασες ωραία αυτές τις μέρες), στο μυαλό σου είναι η Δευτέρα δημιουργώντας ταυτόχρονα πίεση, πονοκέφαλο ή και δυσκολία στην αναπνοή σου. Η ιδέα ότι αύριο πρέπει να πας στη δουλειά σε αγχώνει.

Πόσες φορές άραγε έχεις πιάσει τον εαυτό σου να προσπαθεί να βρει τρόπους να την αποφύγει όπως να προφασιστείς ακόμη και μια ασθένεια; Νιώθεις ενδεχομένως αρκετά κουρασμένος όταν επιστρέφεις στο σπίτι και το μόνο που θέλεις είναι να ξαπλώσεις τον καναπέ αρνούμενος/η να κάνεις οτιδήποτε άλλο;

Αν βλέπεις τον εαυτό σου σε κάποιο από τα παραπάνω και αναρωτιέσαι γιατί σου συμβαίνει αυτό ίσως αυτό το άρθρο σου δώσει τις απαντήσεις.

Αυτά που προαναφέρθηκαν είναι μερικά μόνο από τα συμπτώματα που υποδηλώνουν την ύπαρξη επαγγελματικής εξουθένωσης ή burn out. Ειδικότερα, η συναισθηματική εξάντληση (μειωμένη ενεργητικότητα, «συναισθηματικό στέγνωμα» και απογοήτευση από ημερήσια περιστατικά, ιδίως για επαγγέλματα υγείας [Burke & Greenglass, 2001]), η μείωση των προσωπικών επιτευγμάτων (χαμηλή αυτοεκτίμηση για τον εαυτό του και τη δουλειά, εικόνα 'αποτυχημένου') και η αποπροσωποίηση {ως μηχανισμός άμυνας} (κακή επικοινωνία, αγένεια προς τρίτους - κυνική και αρνητική στάση γιατρών και νοσηλευτών προς ασθενείς για αυτό και ίσως αναφέρονται σε αυτούς με αριθμό δωματίου ή τύπο ασθένειας παρά με τα ονόματά τους) αποτελούν τα βασικά γνωρίσματα του burn out.

Παρόλο που αυτός ο όρος χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά το 1974 από τον Freudenberger για να περιγράψει τα συμπτώματα σωματικής και ψυχικής εξουθένωσης των επαγγελματιών σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας κα πιο γενικά σε χώρους που δημιουργούνται στενές σχέσεις μεταξύ των επαγγελματιών και των ατόμων που έχουν την ανάγκη τους, οι επιστήμονες (με πιο γνωστό τον ορισμό της ψυχολόγου C.Maslach [1982]) δεν έχουν καταλήξει σε ένα κοινό ορισμό του φαινομένου.

Πώς μπορώ να το αναγνωρίσω

Σε σωματικό επίπεδο (παρόμοια με αυτά του άγχους): κούραση/εξάντληση, υπερένταση, διαταραχές ύπνου, πόνοι (πλάτη, μέση), πονοκέφαλοι/ημικρανίες, τρίξιμο δοντιών, γαστρεντερικά προβλήματα/έλκος - συχνές ασθένειες, κρυολογήματα.

Σε συναισθηματικό – γνωστικό επίπεδο: συναισθηματική εξάντληση, κατάθλιψη - αρνητική/κυνική διάθεση, έλλειψη ενδιαφέροντος, μειωμένη αυτοπεποίθηση, τύψεις, ενοχές, ευερεθιστότητα, αποξένωση -αποπροσωποίηση ασθενών

Σε επίπεδο συμπεριφοράς: συγκρούσεις με συναδέλφους και οικογένεια, μειωμένη απόδοση στην εργασία - αδυναμία συγκέντρωσης, συχνές απουσίες, συχνά ατυχήματα, χρήση αλκοόλ και φαρμάκων, εργασιομανία

[πηγή: Unger, D. E. (1980). Superintendent Burnout: Myth or Reality]

Ποιοι μπορεί να εμφανίσουν burn out

Σύμφωνα με έρευνα του Εργαστηρίου Υγιεινής της Ιατρικής Σχολής του ΑΠΘ ένας στους τέσσερις γιατρούς στην Ελλάδα (25%) και ένας στους τρεις ειδικευόμενους (35%), εμφανίζει επαγγελματική εξουθένωση (Demir και συν., 2003). Επίσης, πιο ευάλωτοι είναι οι άνθρωποι που:

έχουν υψηλές προσδοκίες από τον εαυτό τους και επιδιώκουν την τελειότητα

δίνονται ολοκληρωτικά στη δουλειά τους και αναλαμβάνουν πολλές ευθύνες

συνηθίζουν ή δυσκολεύονται να λένε «όχι» με αποτέλεσμα αυξημένο φόρτο εργασίας, πολλές ώρες και σε εντατικούς ρυθμούς

θεωρούν (και συνδέουν) την επαγγελματική επιτυχία με την προσωπική καταξίωση

λόγω ρουτίνας νιώθουν πλήξη και ανία στο εργασιακό τους περιβάλλον

νιώθουν έντονα την ανάγκη (ίσως και καθήκον) να προσφέρουν στους άλλους

Τι μπορούμε να κάνουμε

Είναι πολύ σημαντική η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων. Ση συνέχεια είναι βοηθητικό να:

αναζητήσουμε τις αιτίες, τους λόγους που μας κάνουν να νιώθουμε έτσι (στόχοι, προσδοκίες που θέσαμε, εργασιακό περιβάλλον/σχέσεις, φόρτος εργασίας, προσωπικοί παράγοντες)

προσαρμόσουμε τους στόχους και τις προσδοκίες σε ρεαλιστική βάση (περιορίζοντας την επίτευξη της τελειότητας)

δεχόμαστε και την αποτυχία

μάθουμε να ζητάμε βοήθεια και να μοιραζόμαστε την εργασία και τις υποχρεώσεις και να οργανώνουμε καλύτερα το χρόνο εργασίας (ώστε να μένει και χρόνος για εμάς)

αρχίσουμε να λέμε «όχι» και να εκφράζουμε τα συναισθήματά μας στους σωστούς αποδέκτες (και όχι στα μέλη της οικογενείας μας που είναι ο συνηθισμένος στόχος)

δίνουμε προτεραιότητα στον εαυτό μας και στις ανάγκες του (εκμάθηση τεχνικών χαλάρωσης, καλύτερη διαχείριση του άγχους, φυσική δραστηριότητα)

Σε διοικητικό επίπεδο (οργάνωσης) είναι αναγκαίες και οι παρεμβάσεις με στόχο την ενίσχυση των εργαζομένων και τη διευκόλυνση του έργου τους (εποπτεία, εκπαίδευση, ψυχολογική/συμβουλευτική υποστήριξη).

Ας θυμόμαστε ότι «Δεν είναι οι καταστάσεις που μας επηρεάζουν αλλά ο τρόπος που τις ερμηνεύουμε»

Πηγή: www.diatrofi.gr

 

Διαβάστε επίσης...


Διαφήμιση