familylife.gr
Μεγαλώνοντας μόνη το παιδί
Ευρετήριο Άρθρου
Μεγαλώνοντας μόνη το παιδί
Σελίδα 2
Όλες οι Σελίδες

Μονογονεϊκή-οικογένεια-Μια-νέα-πραγματικότηταΤα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερες οικογένειες είναι μονογονεϊκές. Ο ένας γονιός δηλαδή, γυναίκες στην πλειονότητά τους, αναλαμβάνουν μόνες τους την ανατροφή των παιδιών τους, 

χωρίς την παρουσία και στήριξή του πατέρα.

Η απουσία του συντρόφου τους και ταυτόχρονα πατέρα του παιδιού ή των παιδιών, μπορεί να οφείλεται σε διαζύγιο, σε θάνατο ή να πρόκειται για ανύπαντρη μητέρα που αποφάσισε ή αναγκάστηκε να αναλάβει την πλήρη και αποκλειστική επιμέλεια των παιδιών της.

Tης Δήμητρας Μαυρίδου

Φυσικά, δεν αποκλείεται τον ρόλο του «μόνου» γονέα, να τον έχει αναλάβει ο πατέρας, που για παρόμοιους λόγους έχει την ευθύνη των παιδιών ή του παιδιού του. Σε κάθε περίπτωση, ο γονέας αυτός έχει επιφορτιστεί με μεγάλη ευθύνη πολλές φορές εκτός από τα καθημερινά προβλήματα έχει να αντιμετωπίσει και τον κοινωνικό αποκλεισμό. Είναι θλιβερό το γεγονός ότι για πολλούς ανθρώπους η μονογονεϊκή οικογένεια θεωρείται απλά ως διαλυμένη οικογένεια. Ως απόρροια της αντίληψης αυτής, ο μόνος γονέας έρχεται αντιμέτωπος με την περιφρόνηση και την αδιαφορία και για ακόμη μια φορά, μόνος προσπαθεί να αντεπεξέλθει στις πολλαπλές υποχρεώσεις του ρόλου, που εξ επιλογής ή όχι έχει αναλάβει.

Την ίδια στιγμή, το παιδί που μεγαλώνει σε μια μονογονεϊκή οικογένεια, εκτός από την έλλειψη του γονέως του (συνήθως του πατέρα), αντιμετωπίζει τον κοινωνικό ρατσισμό (π.χ. παιδί χωρισμένων γονιών), αλλά και τη συναισθηματική φόρτιση της μητέρας του που προσπαθώντας να αναπληρώσει τα κενά της πατρικής απουσίας, αρκετές φορές προσκολλάται σε υπερβολικό βαθμό στο παιδί, αναπτύσσοντας μια σχέση εξάρτησης.

Μεγαλώνοντας με έναν «μόνο» γονέα:

Οι ψυχικές επιπτώσεις

Το φλέγον ερώτημα είναι ένα: Ποιες είναι οι ψυχικές επιπτώσεις σε ένα παιδί που μεγαλώνει μόνο με τον ένα γονιό, την μητέρα του δηλαδή στην συντριπτική πλειονότητα των μονογονεϊκών οικογενειών στην Ελλάδα...

Σύμφωνα με τον Dr. Petri (2003), «το σοβαρότερο πρόβλημα που δημιούργησε η σύγκρουση ανάμεσα στα δύο φύλα, είναι η στέρηση του πατέρα, κάτι που μπορεί να λυθεί μόνο αν αντιμετωπιστεί ως κοινωνικό πρόβλημα».

Σίγουρα και οι δυο γονείς είναι εξίσου σημαντική για την ολοκληρωμένη ανάπτυξη της προσωπικότητας του παιδιού. Στο τριγωνικό σχήμα μητέρας-πατέρα-παιδιού, το παιδί έχει στη διάθεσή του δύο χωριστούς ανθρώπους που το αγαπούν και του προσφέρουν την δυνατότητα ταύτισης με ένα πρόσωπο γένους θηλυκού και με ένα πρόσωπο γένους αρσενικού. Με αυτόν τον τρόπο προάγεται η διαδικασία ωρίμανσης του παιδιού και μπορεί να αναπτύξει μια πλήρη αρσενική ή θηλυκή ατομική ταυτότητα. Για να είναι επιτυχημένο το παραπάνω τρίγωνο είναι απαραίτητο όμως, να αναπτύσσονται θετικές σχέσεις ανάμεσα στις τρεις κορυφές του. Τι γίνεται λοιπόν, όταν δεν υφίσταται ανδρικό πρότυπο μέσα στο σπίτι;

Η στέρηση του πατέρα: έλλειψη, απώλεια, απουσία

Πριν δούμε την επίδραση που μπορεί να έχει κάτι τέτοιο στο παιδί, θα πρέπει να διευκρινίσουμε τις διαφορετικές μορφές που μπορεί να πάρει η στέρηση του πατέρα. Κατά τον Dr Petri, «ένας πατέρας μπορεί να χαθεί με διαφορετικούς τρόπους». Από ψυχολογική σκοπιά, υπάρχει μεγάλη διαφορά ανάμεσα στην έλλειψη, την απώλεια και την απουσία του πατέρα. Η έλλειψη του πατέρα, θα πρέπει να οριστεί ως την κατάσταση κατά την οποία το παιδί δεν έχει καθόλου συνειδητή εμπειρία του πατέρα του. Περιλαμβάνει δε, όλες τις περιπτώσεις στις οποίες το παιδί δεν θα έχει την ευκαιρία ούτε και καθυστερημένα να γνωρίσει τον πατέρα του. Αντίθετα όταν μιλάμε για απώλεια του πατέρα, προϋποθέτουμε ότι έστω και για ένα σύντομο χρονικό διάστημα υπήρξε η παρουσία του, στη ζωή του παιδιού. Και απώλεια σημαίνει ότι το παιδί δεν θα έχει ξανά την ευκαιρία να τον συναντήσει αργότερα.

Σύμφωνα με τον Dr. Petris, η απώλεια μπορεί να αποτελέσει για το παιδί εξαιρετικά οδυνηρή εμπειρία. Όσο πιο νωρίς το παιδί έρχεται αντιμέτωπο με την απώλεια και αναγκάζεται να παραιτηθεί από το σταθερό θεμέλιο που του προσφέρει ο πατέρας, τόσο πιο πολύ κινδυνεύει η εξέλιξή της προσωπικότητάς του. Ειδικά δε, αν το παιδί βρίσκεται στην εφηβεία κατά την απώλεια του πατέρα, μπορεί να υποστεί σοβαρή ψυχική καταστροφή. Τα νεαρά αγόρια και κορίτσια στην εφηβεία αναζητούν νέους στόχους στη ζωή τους και ο πατέρας τους λειτουργεί ως ένας σημαντικός συνδετικός κρίκος με τον έξω κόσμο. Τους υποδεικνύει τις κοινωνικές και πολιτιστικές αξίες, τους στηρίζει στις επαγγελματικές τους επιλογές και τους βοηθά στην εύρεση της ψυχοσεξουαλικής τους ταυτότητας. Με την απώλεια του πατέρα αυτά τα στηρίγματα χάνονται, με συνέπεια να αυξάνεται η σύγχυση των νέων (Dr. Petri, 2003).

Όσον αφορά δε την απουσία του πατέρα, την τρίτη μορφή που μπορεί να έχει η στέρηση, ο πατέρας μπορεί να υπάρχει στη ζωή του παιδιού, αλλά παρόλα αυτά να απουσιάζει λόγω επαγγελματικών λόγων ή να μην βλέπει συχνά τα παιδιά του. Στην περίπτωση των μονογονεϊκών οικογενειών που εξετάζουμε πρόκειται για τον διαζευγμένο πατέρα, που δεν ζει με το παιδί του και μπορεί να έχει μικρή έως και μηδαμινή παρουσία στη ζωή του. Ο Dr. Petri (2003, σελ.93) τονίζει ότι, «ενώ στις περιπτώσεις της απώλειας και της έλλειψης του πατέρα, η θλίψη μπορεί κάποτε να λάβει τέλος και να ανοιχτούν καινούργιοι ορίζοντες, στην περίπτωση της απουσίας του πατέρα τα έντονα συναισθήματα δεν κοπάζουν ποτέ. Η αβεβαιότητα και η αμφιβολία σχετικά με τον ερχομό του πατέρα δημιουργούν δυσβάσταχτη αγωνία στο παιδί και μάλιστα σε βαθμό που καταβάλει μεγάλες προσπάθειες για να μην καταρρεύσει».

Σε αυτές τις περιπτώσεις το παιδί πλήττεται από αντίθετα μεταξύ τους συναισθήματα. Από τη μια δηλαδή νιώθει μοναξιά, λύπη, απογοήτευση και νοσταλγία, την ίδια στιγμή όμως ελπίζει ότι ο πατέρας του θα επιστρέψει και διατηρεί την ψυχική του σταθερότητα, γεφυρώνοντας έτσι τα κενά της απουσίας του πατέρα.

«Σε όλες τις περιπτώσεις στέρησης του πατέρα παρουσιάζεται πρωταρχικά ένα τραύμα. Οι συνθήκες του περιβάλλοντος θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό το πόσο βαθύ θα είναι αυτό το τραύμα και πόσο σοβαρές θα είναι οι βλαβερές επιπτώσεις» (Dr. Petri, 2003, σελ. 104).



 

Διαβάστε επίσης...


Διαφήμιση