familylife.gr
Οι γυναικείες ορμόνες και η σημασία τους!

gunaikeies ormonesΟ έλεγχος του εμμηνορρυσιακού κύκλου, η σύλληψη, η εγκυμοσύνη, ο μεταβολισμός και άλλες πολύ σημαντικές βιολογικές λειτουργίες εξαρτώνται από τη δράση ορισμένων ορμονών.

Του Στέφανου Χανδακά, Μαιευτήρα-Γυναικολόγου

Ο άξονας που κατά κύριο λόγο ρυθμίζει αυτή τη δραστηριότητα αποτελείται από ανώτερα εγκεφαλικά κέντρα, τον υποθάλαμο, την υπόφυση και από τα όργανα-στόχους (ωοθήκες, επινεφρίδια, θυρεοειδής, μαστοί κ.α.).

Η υπόφυση είναι ένας αδένας που βρίσκεται μέσα σε έναν οστέινο σχηματισμό στη βάση του κρανίου, το τουρκικό εφίππιο. Αποτελείται από δύο λοβούς, τον πρόσθιο ή αδενοϋπόφυση και οπίσθιο ή νευροϋπόφυση και παράγει πολύ σημαντικές ορμόνες όπως η θυρεοειδοτρόπος (TSH), η ωοθυλακιοτρόπος (FSH), η ωχρινοτρόπος ορμόνη (LH) και η προλακτίνη (PRL).

Οι διαταραχές στα επίπεδα αυτών των ορμονών μπορούν να προκαλέσουν προβλήματα υπογονιμότητας, καθώς επηρεάζουν τη λειτουργία των ωοθηκών που είναι οι κύριοι γεννητικοί αδένες της γυναίκας.

LH!

Η ωοθυλακιορρηξία επιτυγχάνεται με τη μεγάλη αύξηση της συγκέντρωσης της LH στο αίμα. Η αύξηση αυτή πραγματοποιείται κατά τη 14η μέρα υπό την επίδραση της στεροειδούς ορμόνης οιστραδιόλης, που παράγεται από την ωοθήκη. Η οιστραδιόλη οδηγεί σε διέγερση της απελευθέρωσης FSH και LH, οι οποίες με τη σειρά τους διεγείρουν εκ νέου την απελευθέρωση οιστραδιόλης (κύκλος θετικής ανατροφοδότησης). Αν δεν πραγματοποιηθεί απότομη αύξηση της LH ή αν είναι πολύ μικρή, είναι αδύνατον να υπάρξει ωοθυλακιορρηξία και κατά συνέπεια κύηση. Επίσης, διακυμάνσεις που οφείλονται σε σωματική, συναισθηματική ή ψυχική καταπόνηση της γυναίκας μπορούν να οδηγήσουν σε ετεροχρονισμένη αύξηση της LH πριν τη μέση του κύκλου, με αποτέλεσμα την ανεπαρκή ωρίμανση του ωοθυλακίου. Πρόκειται για ένα βασικό μηχανισμό υπογονιμότητας και δυσκολίας σύλληψης που σχετίζεται με το στρες.

Προλακτίνη (PRL)!

Η προλακτίνη παράγεται στον πρόσθιο λοβό της υπόφυσης από ειδικά κύτταρα που ονομάζονται λακτοτρόπα. Η έκκριση της διεγείρεται από την θυρεοεκλυτική ορμόνη (TRH), η οποία διεγείρει επίσης την παραγωγή της θυρεοειδοτρόπου ορμόνης (TSH). Η προλακτίνη προάγει την ανάπτυξη των μαστών και την παραγωγή γάλακτος στη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Το ερέθισμα για την παραγωγή της ξεκινά από τη θηλή του μαστού της μητέρας στη διάρκεια της γαλουχίας. Μια πρόσθετη επίδραση της προλακτίνης συνίσταται στην αναστολή της απελευθέρωσης της GnRH (εκλυτική ορμόνη των γοναδοτροπινών) τόσο στους άντρες όσο και στις γυναίκες. Η υπερπρολακτιναιμία είναι μία κατάσταση στην οποία υπάρχουν παθολογικά μεγάλες συγκεντρώσεις προλακτίνης στο αίμα.

Η αύξηση της προλακτίνης μπορεί να οφείλεται σε κάποιον όγκο της υπόφυσης (αδένωμα) ή σε υπερλειτουργία του θυρεοειδούς (υπερθυρεοειδισμό). Η υπερπρολακτιναιμία οδηγεί όχι μόνο στην παραγωγή γάλακτος, αλλά και σε διαταραχές του κύκλου όπως αμμηνόρροια και ανωοθυλακιορρηξία. Σε περίπτωση υπερπρολακτιναιμίας πρέπει να γίνει αξονική ή μανητική τομογραφία εγκεφάλου προκειμένου να αποκλειστεί η πιθανότητα ύπαρξης αδενώματος της υπόφυσης.

TSH (θυρεοειδοτρόπος ορμόνη)!

Η θυρεοειδοτρόπος ορμόνη διεγείρει την παραγωγή των ορμονών του θυρεοειδούς (Τ3, Τ4) που σχετίζονται άμεσα με τον μεταβολισμό. Η υπερλειτουργία ή η υπολειτουργία του θυρεοειδούς έχει σαν αποτέλεσμα την αντίστοιχη μείωση ή αύξηση της TSH. Αυτές οι διαταραχές της TSH επιδρούν στον άξονα υποθάλαμος-υπόφυση επηρεάζοντας την παραγωγή προλακτίνης και κατά συνέπεια FSH και LH. Επίσης, η αύξηση του σωματικού βάρους που σχετίζεται με διαταραχές του θυρεοειδούς προκαλεί την αυξημένη παραγωγή στεροειδών ορμονών που επίσης επιδρούν δυσμενώς στον γεννητικό κύκλο της γυναίκας. Ο υπερθυρεοειδισμός και ο υποθυρεοειδισμός μπορούν να αντιμετωπιστούν με τακτική παρακολούθηση και την κατάλληλη θεραπευτική αγωγή.

Ανδρογόνα!

Τα ανδρογόνα παράγονται φυσιολογικά από τις ωοθήκες και από τα επινεφρίδια. Στις γυναίκες βέβαια η συγκέντρωσή τους στην κυκλοφορία του αίματος είναι μικρή. Η αύξηση της συγκέντρωσης των ανδρογόνων (υπερανδρογοναιμία) μπορεί να αποδοθεί σε διάφορες καταστάσεις, με την κυριότερη από αυτές να είναι το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών. Τα πιο συχνά συμπτώματα της υπερανδρογοναιμίας είναι η εμφάνιση υπερτρίχωσης, η αύξηση του σωματικού βάρους και η υπέρμετρη παραγωγή σμήγματος. Ο έλεγχος για την ύπαρξη υπερανδρογοναιμίας πρέπει να γίνεται πάντοτε σε διερεύνηση περιπτώσεων υπογονιμότητας. Πλέον υπάρχουν θεραπείες για τα περισσότερα αίτια υπερανδρογοναιμίας.

 

Διαβάστε επίσης...


Διαφήμιση